Waarom er rente is

Stel, je leent geld aan iemand uit. Dan ga je ervan uit dat diegene het bedrag uiteindelijk terugbetaalt. Toch is er altijd een kans dat de lener dat niet doet, bijvoorbeeld door een faillissement. In dat geval kun je je geld verliezen.

Rente is bedoeld om de uitlener tegen dat risico in te dekken. Rente is een percentage van het geleende bedrag. De lener moet dit betalen zolang de lening nog niet is terugbetaald, bijvoorbeeld elk jaar 2%.  

Kortom, rente is een tegenprestatie van de lener. De lener betaalt rente, de uitlener verdient het. 

Vaste en variabele rente

Rente kan vast of variabel zijn. Bij een vaste rente blijft het tarief voor een langere periode hetzelfde, terwijl een variabele rente steeds omhoog of omlaag kan gaan. 

Hoe rentetarieven worden bepaald

Benieuwd hoe de hoogte van de rente op een lening wordt bepaald? Grofweg gebeurt dat op basis van 3 factoren: 

• Hoe hoog is het risico dat de lener niet kan terugbetalen? 
  (Hoe hoger het risico, hoe hoger de rente)
• Welke kosten heeft de uitlener?
  (Hoe hoger de kosten, hoe hoger de rente)
• Hoeveel wil de uitlener aan de lening verdienen? 
  Dit heet ‘de winstopslag’ 

Vaste en variabele rente

Rente kan vast of variabel zijn. Bij een vaste rente blijft het tarief voor een langere periode hetzelfde, terwijl een variabele rente steeds omhoog of omlaag kan gaan. 

Hoe rentetarieven worden bepaald

Benieuwd hoe de hoogte van de rente op een lening wordt bepaald? Grofweg gebeurt dat op basis van 3 factoren: 

• Hoe hoog is het risico dat de lener niet kan terugbetalen? 
  (Hoe hoger het risico, hoe hoger de rente)
• Welke kosten heeft de uitlener?
  (Hoe hoger de kosten, hoe hoger de rente)
• Hoeveel wil de uitlener aan de lening verdienen? 
  Dit heet ‘de winstopslag’ 

Verschillende soorten rente 

In les 1.1.4 heb je geleerd over de rente van de centrale bank. Maar rente is er in allerlei soorten en maten. In dit overzicht bespreken we een paar bekende rentesoorten waar je misschien zelf mee te maken hebt: spaarrente, hypotheekrente en rente op een studieschuld. 

Spaarrente

Heb je geld op je spaarrekening staan? Dan kan jouw bank dat van je lenen, om het aan iemand anders uit te lenen voor rente. Als tegenprestatie betaalt de bank jou spaarrente. Op die manier verdien jij wat aan je spaargeld. 

De hoogte van de spaarrente verandert af en toe. Hij kan zelfs negatief worden: in dat geval verdien je niet aan je spaargeld, maar moet je ervoor betalen. Gelukkig is dat zeldzaam. Als de spaarrente verandert, kondigt je bank dat van tevoren aan. 

Hypotheekrente

De meeste mensen kunnen geen huis kopen zonder een hypotheek af te sluiten: een lening om de woning te kunnen betalen. Daarbij geldt de woning als onderpand. Dit betekent dat de uitlener – meestal een bank – de woning mag verkopen als het de lener niet lukt om het geleende geld terug te betalen. De opbrengst van de verkoop gaat dan naar de bank. 

Een hypotheek betaal je in termijnen terug, meestal door elke maand een bedrag over te maken. Dat bedrag bestaat uit aflossing en rente. Met de aflossing betaal je je oorspronkelijke lening terug. De rente is wat je extra betaalt als vergoeding voor het lenen.

Rente op studieschuld

Heb je geld geleend voor je studie? Dan moet je niet alleen je studieschuld terugbetalen aan DUO – je betaalt ook rente. Het rentetarief ligt meestal tussen de 2% en 4%, al is het ook weleens 0% geweest. 

Een studieschuld hoef je niet meteen af te lossen: je krijgt na je diploma 2 jaar de tijd om werk te vinden en je financiën op orde te brengen. Daarna moet je je lening over een groot aantal jaar terugbetalen, plus rente. Hoeveel rente je moet betalen, wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid. 

Spaarrente

Heb je geld op je spaarrekening staan? Dan kan jouw bank dat van je lenen, om het aan iemand anders uit te lenen voor rente. Als tegenprestatie betaalt de bank jou spaarrente. Op die manier verdien jij wat aan je spaargeld. 

De hoogte van de spaarrente verandert af en toe. Hij kan zelfs negatief worden: in dat geval verdien je niet aan je spaargeld, maar moet je ervoor betalen. Gelukkig is dat zeldzaam. Als de spaarrente verandert, kondigt je bank dat van tevoren aan. 

Hypotheekrente

De meeste mensen kunnen geen huis kopen zonder een hypotheek af te sluiten: een lening om de woning te kunnen betalen. Daarbij geldt de woning als onderpand. Dit betekent dat de uitlener – meestal een bank – de woning mag verkopen als het de lener niet lukt om het geleende geld terug te betalen. De opbrengst van de verkoop gaat dan naar de bank. 

Een hypotheek betaal je in termijnen terug, meestal door elke maand een bedrag over te maken. Dat bedrag bestaat uit aflossing en rente. Met de aflossing betaal je je oorspronkelijke lening terug. De rente is wat je extra betaalt als vergoeding voor het lenen.

Rente op studieschuld

Heb je geld geleend voor je studie? Dan moet je niet alleen je studieschuld terugbetalen aan DUO – je betaalt ook rente. Het rentetarief ligt meestal tussen de 2% en 4%, al is het ook weleens 0% geweest. 

Een studieschuld hoef je niet meteen af te lossen: je krijgt na je diploma 2 jaar de tijd om werk te vinden en je financiën op orde te brengen. Daarna moet je je lening over een groot aantal jaar terugbetalen, plus rente. Hoeveel rente je moet betalen, wordt jaarlijks vastgesteld door de overheid. 

Om te onthouden

• Rente is een vergoeding die je betaalt voor het lenen van geld
• Rente is altijd een percentage van het geleende bedrag
• De hoogte van de rente wordt bepaald door het risico dat de lener niet kan terugbetalen, de kosten die de uitlener maakt en een winstopslag