Leren beleggen? Dan moet je deze begrippen kennen

Wil jij graag leren beleggen? Dan is het handig om alvast een beetje ‘beleggerstaal’ te kennen. In dit artikel zetten we de belangrijkste begrippen op een rij. 

Wat is beleggen? 

Laten we helemaal bij het begin beginnen, bij de vraag wat beleggen nou eigenlijk is. Heel simpel gezegd is beleggen: je geld ergens in stoppen, met als doel er na langere tijd meer geld uit te halen.

Dat ‘ergens’ kan van alles zijn. Zo kun je beleggen in goud, vastgoed, bitcoins en zelfs in whisky. Of in aandelen en obligaties. 

Wat is een aandeel? 

Je kunt dus in van alles beleggen, maar aandelen zijn gangbaar. Een aandeel is een klein stukje van een bedrijf. Geen bureaustoel of kantoorplant, maar een stukje eigenaarschap. Of eigenlijk: een bewijs dat jij gedeeltelijk eigenaar van het bedrijf bent. 

Voor bedrijven is aandelen verkopen (aandelen ‘uitgeven’) een manier om geld op te halen. Bijvoorbeeld om zelf te kunnen investeren in innovaties. 

De prijs van een aandeel heet de ‘koers’. Een aandelenkoers verandert steeds, bijvoorbeeld afhankelijk van hoe goed (of slecht) het bedrijf presteert, hoe de economie zich ontwikkelt en hoe aantrekkelijk beleggers het bedrijf vinden.

Als jij een aandeel koopt, betaal je daar de aankoopprijs van dat moment voor. En je hoopt dat de verkoopprijs omhoog is gegaan wanneer je het aandeel uiteindelijk verkoopt. In dat geval is je aandeel meer waard geworden en maak jij winst. 

Natuurlijk kan de prijs ook zakken: dan maak je verlies. En ja, het is zelfs mogelijk om ál je inleg te verliezen. Bijvoorbeeld wanneer het bedrijf waarin je belegt failliet gaat.

Wat is een obligatie? 

Je kunt ook in obligaties beleggen. Dat klinkt ingewikkeld, maar betekent eigenlijk gewoon dat jij geld uitleent aan een bedrijf of overheid. In ruil daarvoor krijg je een afgesproken bedrag aan rente.

Bij een obligatie weet je dus hoeveel rente je krijgt. Hierdoor is beleggen in obligaties in het algemeen voorspelbaarder dan beleggen in aandelen. Bovendien krijg je je uitgeleende geld in principe helemaal terug als de looptijd van de obligatie voorbij is. 

‘In principe’, want ook bij beleggen in obligaties loop je risico. Zo kan het bedrijf of de overheid waaraan jij geld hebt uitgeleend, failliet gaan. Of ze kunnen (tijdelijk) niet genoeg geld hebben om de rente te betalen.  

Toch worden obligaties in het algemeen gezien als redelijk veilige beleggingen, natuurlijk afhankelijk van het soort obligatie waarin je belegt. 

Obligaties hebben altijd een looptijd. Soms van een paar jaar, soms van wel tien of twaalf. Wil jij die hele looptijd niet uitzitten? Dan kun je je obligatie verkopen. Daarbij gelden de wetten van de markt: vraag en aanbod. En kan het zijn dat je je obligatie met winst verkoopt, maar ook met verlies. 

Wat is gespreid beleggen?

Als belegger kun je één aandeel of obligatie kopen. Of meerdere aandelen en obligaties van hetzelfde bedrijf. Dat kán goed uitpakken, als het bedrijf bijvoorbeeld heel goed presteert en beleggers er enthousiast over zijn. 

Maar het kan ook misgaan. Het bedrijf kan bijvoorbeeld tegenvallen, in de problemen komen of zelfs failliet gaan. Dan ben jij mogelijk (een flink deel) van je inleg kwijt. 

Daarom kan het slim zijn om bij beleggen je kansen te spreiden. Gespreid beleggen betekent dat je in allerlei verschillende dingen tegelijk belegt. Loopt één van je beleggingen niet helemaal lekker, dan kunnen andere beleggingen dat compenseren.

Gespreid beleggen is dus een manier om je risico te verlagen. Dat kan wel invloed hebben op je rendement: hoe minder risico je neemt, hoe lager je potentiële rendement meestal is. 

Wat is een ETF?

Een makkelijke manier om te spreiden, is door te beleggen in ETF’s. Dat zijn mandjes met tientallen, honderden of zelfs duizenden aandelen en obligaties. De afkorting ‘ETF’ staat voor ‘Exchange Traded Fund’. 

Er zijn allerlei ETF’s waar je uit kunt kiezen. Soms hebben ze een thema, zoals ‘Duurzame energie’ of ‘Artificial Intelligence’. Je belegt dan in bedrijven die iets met dat thema te maken hebben.

Bij Peaks hebben we kant-en-klare beleggingsportfolio’s voor je samengesteld. Daar zitten verschillende ETF’s in, zodat je extra-éxtra gespreid belegt. 

Wat is een indexfonds? 

Net als een ETF is een indexfonds een mandje met een heleboel aandelen en obligaties. Indexfondsen volgen altijd een bepaalde index. Bij ETF’s is dat soms het geval, maar soms ook niet. 

Een index laat de gemiddelde koers van een bepaalde groep aandelen of obligaties zien. Zo zie je aan de AEX-index de gemiddelde aandelenkoers van de 25 grootste Nederlandse bedrijven. 

Een indexfonds heeft (zo precies mogelijk) dezelfde samenstelling als de index zelf. Daarmee volgt de waarde van het indexfonds, de koers van de index op de voet. 

Dus stel: jij belegt in een indexfonds dat de AEX-index volgt. Dan beweegt de waarde van jouw beleggingen gelijk mee met de koers van de AEX-index. 

Bekende indexen zijn de Amerikaanse S&P 500, de NASDAQ, de Dow Jones en de EURO STOXX 50.

Wat is dividend?

Nog een beleggingsterm die je misschien nog niet kent: dividend. Dat kun je alleen krijgen als je in aandelen belegt. Sommige bedrijven die winst maken, kiezen ervoor om een deel van die winst uit te betalen aan hun aandeelhouders. Dat is dividend. 

Niet alle bedrijven (of ETF’s met aandelen erin) keren dividend uit. En soms keert een bedrijf het ene jaar wel, en het andere jaar geen dividend uit. Een bedrijf dat snel groeit, gebruikt zijn winst misschien liever om in die groei te investeren. En als een bedrijf weinig of geen winst maakt, valt er ook geen dividend uit te keren.

Wat is rendement?

Het resultaat dat je met beleggen behaalt, wordt ‘rendement’ genoemd. Dat is óf winst, óf verlies. Je kunt met beleggen dus geld verdienen, maar ook geld kwijtraken. 

Risico en rendement staan (als het goed is) in relatie tot elkaar. Als je met een hoog risico belegt, dan heb je een hogere kans op verlies. Maar je mogelijke winst is ook hoger. Andersom loop je met een laag risico meestal minder kans op verlies, en is je mogelijke winst lager. 

In theorie kun je ook beleggen met veel risico en een laag verwacht rendement, maar dat is erg onaantrekkelijk. Beleggingen met een (zeer) laag risico en een (heel) hoog rendement, zijn eigenlijk te goed om waar te zijn. 

Wat is het rente-op-rente-effect? 

Als je geld spaart op een spaarrekening, dan krijg je daar (meestal) rente over. Laat je die rente op je rekening staan, dan krijg je de vólgende keer niet alleen rente over je spaargeld, maar ook over de rente die je eerder kreeg.

Zo bouw je op lange termijn dus meer vermogen op – meer dan je hebt ingelegd. Dat heet het rente-op-rente-effect. 

Bij beleggen bestaat er iets vergelijkbaars als het rente-op-rente-effect. Maar dan heet het: rendement-op-rendement-effect. Het principe is hetzelfde: je haalt rendement over je inleg én over het rendement dat je eerder hebt verdiend. Op die manier kan je vermogen sneller groeien dan wanneer je je rendement meteen zou opnemen. 

Natuurlijk heb je bij beleggen wel te maken met risico’s die je bij sparen niet hebt. Zo kun je altijd (een deel van je) geld verliezen als je belegt. Ook de kosten voor beleggen zijn anders dan de kosten die je voor een spaarrekening betaalt. Dit is belangrijk om in gedachten te houden als je sparen en beleggen met elkaar vergelijkt.

Leren beleggen? De basisbegrippen ken je nu

Natuurlijk zijn er nog meer beleggersbegrippen dan de termen die je in dit artikel leest. Maar dit is wel de basis. Als je deze termen begrijpt, begrijp je ook hoe beleggen in essentie werkt. 

Dit artikel is bedoeld om je de basisbegrippen van beleggen te leren. Het is niet de bedoeling dat je onze uitleg opvat als persoonlijk advies. Bij Peaks beleg je altijd zelf en geven wij je alle informatie die je nodig hebt om zelf je beleggingskeuzes te maken.