Jaarruimte berekenen is superbelangrijk en zo doe je het

Ga je zelf geld opzijzetten voor je pensioen? Dan kun je niet om de term 'jaarruimte' heen. Wat is het, waarom is het belangrijk, en hoe bereken je of je jaarruimte hebt? 

Lees ook deze uitleg over de verschillende vormen van pensioen die er in Nederland bestaan. In het onderstaande artikel bespreken we pensioen in de derde pijler. Dit zijn individuele aanvullende pensioenvoorzieningen, zoals lijfrenterekeningen en -verzekeringen.

Wat is jaarruimte?

Jaarruimte is het maximale bedrag dat je zelf in een jaar mag sparen of beleggen voor je pensioen en waarover je belastingvoordeel kunt krijgen. Dat zit zo: je mag dit geld bij je aangifte inkomstenbelasting aftrekken van je inkomen. Hierdoor kan het zijn dat je over dat jaar minder inkomstenbelasting betaalt.

Er geldt wel een belangrijke voorwaarde voor dit belastingvoordeel. Je moet het geld inleggen op een speciale pensioenrekening, zoals een lijfrenterekening of -verzekering. Dat is een geblokkeerde rekening die écht bedoeld is om pensioen mee op te bouwen.

Je mag er niet zomaar geld van opnemen. Doe je dat wel, dan kan het zijn dat de Belastingdienst je een boete geeft. Hou je dus aan de voorwaarden van de rekening.

Jaarruimte benutten is dus om twee redenen belangrijk. Je bouwt er pensioen mee op én kunt er fiscaal voordeel mee halen. Elk jaar waarin je je jaarruimte niet helemaal benut, bouw je minder pensioen op dan mag. Dit kan ertoe leiden dat je ook minder pensioen opbouwt dan je had gewild. 

Je jaarruimte berekenen

Belangrijk dus om je jaarruimte zo volledig mogelijk te benutten! Maar hoe weet je hoeveel je hebt? Dat kun je zelf uitrekenen, al vraagt het wel wat uitzoekwerk.

Je jaarruimte berekenen doe je met deze gegevens: 

1. Je totale inkomen van het vorige kalenderjaar.
Dit vind je in je aangifte inkomstenbelasting en jaaropgaaf.
2. Je ‘Factor A’. Dit heb je alleen als je pensioen opbouwt via je werkgever. Je vindt jouw ‘Factor A’ in het uniform pensioenoverzicht (UPO) dat je elk jaar van je pensioenverstrekker krijgt. Heb je geen werkgever, dan heb je vaak ook geen ‘Factor A’.
3. De actuele AOW-franchise: het gedeelte van je inkomen waarover je geen pensioen mag opbouwen, omdat je daar later AOW over krijgt. In 2026 is de AOW-franchise € 19.172.

Ruimte van 30%

Sinds 1 januari 2023 is de fiscale jaarruimte voor aftrek van je pensioeninleg verhoogd naar 30%. Dit betekent dat je over je jaarinkomen boven de AOW-franchise, 30% met belastingvoordeel opzij mag zetten voor je pensioen. 

Stappen om jaarruimte te berekenen

Met deze stappen kun je je jaarruimte berekenen: 

1. Bereken je bruto jaarinkomen (of zoek het op in je aangifte inkomstenbelasting). Het gaat om je bruto jaarinkomen van het vorige jaar.
2. Trek daar de AOW-franchise vanaf. Dat is € 19.172 in 2026.
3. Neem van dit resultaat 30%.
4. Trek daar de Factor A uit je uniform pensioenoverzicht vanaf (alleen als je vorig jaar pensioen hebt opgebouwd via een werkgever)

Let op: het bedrag dat je maximaal met belastingvoordeel in kunt zetten heeft ook een grens. Dus stel dat je jaarruimte hoger is dan deze grenswaarde, dan mag je alleen tot de grenswaarde met belastingvoordeel inleggen. 

Berekening jaarruimte: een voorbeeld

Stel dat je vorig jaar € 70.000 hebt verdiend. Dan is jouw jaarruimte:



1. Bruto jaarinkomen = € 70.000

2. Minus AOW-franchise = € 70.000 - € 19.172 = € 50.828

3. 30% = € 50.828 * 30% = € 15.248,40



Over € 15.248,40 mag je dus fiscaal voordelig geld opzij zetten voor je pensioen. Daar moet je nog je Factor A van aftrekken, als je die hebt. 

Factor A: niet relevant voor veel zzp’ers

‘Factor A’ is misschien een term die je nog niet kent. Voor werknemers is het vaak een belangrijk onderdeel van hun jaarruimteberekening.  

De Factor A is het pensioen dat je in het vorige jaar hebt opgebouwd via je (toenmalige) werkgever. Het is jaarruimte die je al benut hebt, en die je dus moet aftrekken van je totale jaarruimte als je aan het rekenen gaat.

Ben je zzp’er? Dan heb je waarschijnlijk geen pensioen opgebouwd via een werkgever en is je Factor A meestal € 0. Ook als werknemer zonder pensioenregeling bij je werkgever heb je mogelijk geen Factor A. 

Geen zin in rekenen? Gebruik de Peaks Jaarruimtetool

Ben je geen rekenwonder, of heb je geen zin om alles zelf uit te rekenen? Gebruik dan de supersimpele Peaks Jaarruimtetool.

Met deze tool krijg je inzicht in je jaarruimte. Houd er rekening mee dat je hier geen rechten aan kunt ontlenen. Heb je vragen over jouw persoonlijke situatie of wil je advies krijgen over jaarruimte? Raadpleeg dan een belastingadviseur. 

Wat is reserveringsruimte en hoe gebruik je het? 

Je reserveringsruimte is het bedrag dat overblijft als je in de afgelopen jaren niet al je jaarruimte hebt gebruikt. Je mag je reserveringsruimte tot tien jaar terug inhalen (volgens de belastingregels in 2024). Er geldt wel een maximum voor de totale reserveringsruimte die je in een jaar mag benutten.

Reserveringsruimte gebruiken doe je ook bij je aangifte inkomstenbelasting. 

Dus: jaarruimte berekenen? Doe het vandaag nog! 

Door je jaarruimte te benutten, bouw je aanvullend pensioen op. En kun je voorkomen dat je na je AOW-leeftijd met een pensioengat zit. Ook kan het je voordeel opleveren op je inkomstenbelasting.

Zéker als zzp’er die het zonder pensioenopbouw via een werkgever moet stellen, is jaarruimte benutten superbelangrijk. En met de simpele Peaks Jaarruimtetool is jaarruimte berekenen nu niet moeilijk meer.